Identificación de genes ABC en monogeneos de la familia Ancyrocephalidae: enfoque in silico y con microarreglos de ADN
Contenido principal del artículo
Resumen
La combinación de métodos moleculares es cada vez más eficiente para identificar genes en especies no modelo como los monogeneos. Estos organismos son parásitos que pueden causar problemas de salud en los peces en cautiverio o en condiciones de cultivo, por lo que es importante diseñar tratamientos efectivos que ataquen directamente los sistemas de defensa de los parásitos. Los transportadores ABC (ATP-binding cassette) son proteínas que participan en procesos de detoxificación de xenobióticos y en mecanismos de resistencia a fármacos. En monogeneos es escaso el conocimiento relacionado con los transportadores ABC. En el presente estudio se identificaron los genes putativos que codifican para proteínas ABC en dos especies de monogeneos, Scutogyrus longicornis y Cichlidogyrus spp., pertenecientes a la familia Ancyrocephalidae. Para esto se utilizaron datos transcriptómicos y microarreglos de ADN previamente publicados. Estas especies de monogeneos se encuentran comúnmente en cultivos de tilapia. En total, se predijeron 30 y 59 transportadores ABC en S. longicornis y Cichlidogyrus spp., respectivamente. Las subfamilias ABCB y ABCC fueron las más representadas. Ambas especies comparten 19 genes ABC, de los cuales pgp-1, pgp-2, pgp-3, pgp-9, mrp-1, mrp-4, abce-1, abcf-2, wht-2 y wht-8, dados sus niveles de expresión relativamente más altos, probablemente son los de mayor importancia en procesos de detoxificación en los Ancyrocephalidae. Estos resultados podrían ser de utilidad para guiar futuros trabajos experimentales que busquen mejorar las estrategias de control de monogeneos en peces.
Detalles del artículo
Citas
Taylor K, Rego Alvarez L. Regulatory drivers in the last 20 years towards the use of in silico techniques as replacements to animal testing for cosmetic-related substances. Computational Toxicology. 2020;13:100112. doi:10.1016/j.comtox.2019.100112. DOI: https://doi.org/10.1016/j.comtox.2019.100112
Kashkooli FM, Soltani M, Souri M, Meaney C, Kohandel M. Nexus between in silico and in vivo models to enhance clinical translation of nanomedicine. Nano Today. 2021;36:101057. doi:10.1016/j.nantod.2020.101057. DOI: https://doi.org/10.1016/j.nantod.2020.101057
Shen D, Chang HR, Chen Z, et al. Loss of annexin A1 expression in human breast cancer detected by multiple high-throughput analyses. Biochemical and Biophysical Research Communications. 2004;326(1):218−227. doi:10.1016/j.bbrc.2004.10.214. DOI: https://doi.org/10.1016/j.bbrc.2004.10.214
Wang XS, Zhang Z, Wang HC, et al. Rapid Identification of UCA1 as a very sen
sitive and specific unique marker for human bladder carcinoma. Clinical Cancer
Research. 2006;12(16):4851−4858. doi:10.1158/1078-0432.CCR-06-0134. DOI: https://doi.org/10.1158/1078-0432.CCR-06-0134
Murray D, Doran P, MacMathuna P, Moss AC. In silico gene expression analysis – an overview. Molecular Cancer. 2007;6(1):50. doi:10.1186/1476-4598-6-50. DOI: https://doi.org/10.1186/1476-4598-6-50
Diep B, Barretto C, Portmann AC, et al. Salmonella serotyping; comparison of the traditional method to a microarray-based method and an in silico platform using whole genome sequencing data. Frontiers in Microbiology. 2019;10:2554. doi:10.3389/fmicb.2019.02554. DOI: https://doi.org/10.3389/fmicb.2019.02554
Ogawa K. Diseases of cultured marine fishes caused by Platyhelminthes (Monogenea, Digenea, Cestoda). Parasitology. 2015;142(1):178−195. doi:10.1017/S0031182014000808. DOI: https://doi.org/10.1017/S0031182014000808
Zhi T, Xu X, Chen J, et al. Expression of immune-related genes of Nile tilapia Oreochromis niloticus after Gyrodactylus cichlidarum and Cichlidogyrus sclerosus infections demonstrating immunosupression in coinfection. Fish & Shellfish Immunology. 2018;80:397−404. doi:10.1016/j.fsi.2018.05.060. DOI: https://doi.org/10.1016/j.fsi.2018.05.060
Igeh PC, Avenant–Oldewage A. Pathological effects of Cichlidogyrus philander Douëllou, 1993 (Monogenea, Ancyrocephalidae) on the gills of Pseudocrenilabrus philander (Weber, 1897) (Cichlidae). Journal of Fish Diseases. 2020;43(2):177−184. doi:10.1111/jfd.13121. DOI: https://doi.org/10.1111/jfd.13121
Prabu E, Rajagopalsamy CBT, Ahilan B, Jeevagan IJMA, Renuhadevi M. Tilapia – an excellent candidate species for world aquaculture: a review. ARRB. 2019:1−14. doi:10.9734/arrb/2019/v31i330052. DOI: https://doi.org/10.9734/arrb/2019/v31i330052
Martínez-Cordeo FJ, Delgadillo TS, Sánchez-Zazueta E, Cai J. Tilapia aquaculture in Mexico - Assessment with a focus on social and economic performance. Vol. 12019. FAO; 2021. doi:10.4060/cb3290en. DOI: https://doi.org/10.4060/cb3290en
Paredes-Trujillo A, Velázquez-Abunader I, Torres-Irineo E, Romero D, Vidal Martínez VM. Geographical distribution of protozoan and metazoan parasites of farmed Nile tilapia Oreochromis niloticus (L.) (Perciformes: Cichlidae) in Yucatán, México. Parasites Vectors. 2016;9(1):66. doi:10.1186/s13071-016-1332-9. DOI: https://doi.org/10.1186/s13071-016-1332-9
Paredes-Trujillo A, Mendoza-Carranza M, Río-Rodriguez RED, Cerqueda-García D. Comparative assessment of metazoans infestation of Nile tilapia (Oreochromis niloticus) (L.) (Perciformes: Cichlidae) in floating cages and ponds from Chiapas, Mexico. Veterinary Parasitology: Regional Studies and Reports. 2022;34:100757. doi:10.1016/j.vprsr.2022.100757. DOI: https://doi.org/10.1016/j.vprsr.2022.100757
Morales-Serna FN, Medina-Guerrero RM, Pimentel-Acosta C, Ramírez-Tirado JH, Fajer-Ávila EJ. Parasite infections in farmed Nile tilapia Oreochromis niloticus in Sinaloa, Mexico. Comparative Parasitology. 2018;85(2):212−216. doi:10.1654/1525-2647-85.2.212. DOI: https://doi.org/10.1654/1525-2647-85.2.212
Osuna-Cabanillas JM, Medina-Guerrero RM, Camacho-Zepeda S, Morales-Serna FN, Fajer-Ávila EJ. Prevalencia e intensidad de tricodínidos y monogeneos en tilapia cultivada en el suroeste de México. Ecosistemas y Recursos Agropecuarios. 2022;9(2). doi:10.19136/era.a9n2.3290. DOI: https://doi.org/10.19136/era.a9n2.3290
Aguirre-Fey D, Benítez-Villa GE, Pérez-Ponce de León G, Rubio-Godoy M. Population dynamics of Cichlidogyrus spp. and Scutogyrus sp. (Monogenea) infecting farmed tilapia in Veracruz, México. Aquaculture. 2015;443:11−15. doi:10.1016/j.aquaculture.2015.03.004. DOI: https://doi.org/10.1016/j.aquaculture.2015.03.004
Valladão GMR, Gallani SU, Pilarski F. Phytotherapy as an alternative for treating fish disease. Journal of Veterinary Pharmacology and Therapeutics. 2015;38(5):417−428. doi:10.1111/jvp.12202. DOI: https://doi.org/10.1111/jvp.12202
Matoušková P, Vokřál I, Lamka J, Skálová L. The role of xenobiotic-metabolizing enzymes in anthelmintic deactivation and resistance in helminths. Trends in Parasitology. 2016;32(6):481−491. doi:10.1016/j.pt.2016.02.004. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pt.2016.02.004
Abaza S. Recent advances in identification of potential drug targets and development of novel drugs in parasitic diseases. Part II: Parasite targets. Parasitologists United Journal. 2022;15(1):22–38. doi:10.21608/PUJ.2022.129311.1160. DOI: https://doi.org/10.21608/PUJ.2022.129311.1160
Mate L, Ballent M, Cantón C, et al. ABC-transporter gene expression in ivermectin-susceptible and resistant Haemonchus contortus isolates. Veterinary Parasitology. 2022;302:109647. doi:10.1016/j.vetpar.2022.109647. DOI: https://doi.org/10.1016/j.vetpar.2022.109647
Langeland A, Jetter H, O’Halloran DM. The diversity of ABC transporter genes across the Phylum Nematoda. Parasitology International. 2021;83:102357. doi:10.1016/j.parint.2021.102357. DOI: https://doi.org/10.1016/j.parint.2021.102357
Caña-Bozada V, Morales-Serna FN, Fajer-Ávila EJ, Llera-Herrera R. De novo transcriptome assembly and identification of G-Protein-Coupled-Receptors (GPCRs) in two species of monogenean parasites of fish. Parasite. 2022;29:51. doi:10.1051/parasite/2022052. DOI: https://doi.org/10.1051/parasite/2022052
Caña-Bozada V, Morales-Serna FN, García-Gasca A, Llera-Herrera R, Fajer-Ávila EJ. Genome-wide identification of ABC transporters in monogeneans. Molecular and Biochemical Parasitology. 2019;234:111234. doi:10.1016/j.molbiopara.2019.111234. DOI: https://doi.org/10.1016/j.molbiopara.2019.111234
Pimentel-Acosta CA, Ramírez-Salcedo J, Morales-Serna FN, et al. Molecular effects of silver nanoparticles on monogenean parasites: Lessons from Caenorhabditis elegans. International Journal of Molecular Sciences. 2020;21(16):5889. doi:10.3390/ijms21165889. DOI: https://doi.org/10.3390/ijms21165889
Altschul S. Gapped BLAST and PSI-BLAST: a new generation of protein database search programs. Nucleic Acids Research. 1997;25(17):3389−3402. doi:10.1093/nar/25.17.3389. DOI: https://doi.org/10.1093/nar/25.17.3389
Finn RD, Coggill P, Eberhardt RY, et al. The Pfam protein families database: towards a more sustainable future. Nucleic Acids Res. 2016;44(D1):D279−D285. doi:10.1093/nar/gkv1344. DOI: https://doi.org/10.1093/nar/gkv1344
Sheps JA, Ralph S, Zhao Z, Baillie DL, Ling V. The ABC transporter gene family of Caenorhabditis elegans has implications for the evolutionary dynamics of multidrug resistance in eukaryotes. Genome Biology. 2004;5(3):R15. doi:10.1186/gb-2004-5-3-r15. DOI: https://doi.org/10.1186/gb-2004-5-3-r15
Grabherr MG, Haas BJ, Yassour M, et al. Full-length transcriptome assembly from RNA-Seq data without a reference genome. Nature Biotechnology. 2011;29(7):644−652. doi:10.1038/nbt.1883. DOI: https://doi.org/10.1038/nbt.1883
De Castro E, Sigrist CJA, Gattiker A, et al. ScanProsite: detection of PROSITE signature matches and ProRule-associated functional and structural residues in proteins. Nucleic Acids Research. 2006;34(Web Server):W362−W365. doi:10.1093/nar/gkl124. DOI: https://doi.org/10.1093/nar/gkl124
Edgar RC. MUSCLE: multiple sequence alignment with high accuracy and high throughput. Nucleic Acids Research. 2004;32(5):1792−1797. doi:10.1093/nar/gkh340. DOI: https://doi.org/10.1093/nar/gkh340
Capella-Gutiérrez S, Silla-Martínez JM, Gabaldón T. trimAl: a tool for automated alignment trimming in large-scale phylogenetic analyses. Bioinformatics. 2009;25(15):1972−1973. doi:10.1093/bioinformatics/btp348. DOI: https://doi.org/10.1093/bioinformatics/btp348
Kalyaanamoorthy S, Minh BQ, Wong TKF, Von Haeseler A, Jermiin LS. ModelFinder: fast model selection for accurate phylogenetic estimates. Nature Methods. 2017;14(6):587−589. doi:10.1038/nmeth.4285. DOI: https://doi.org/10.1038/nmeth.4285
Nguyen LT, Schmidt HA, Von Haeseler A, Minh BQ. IQ-TREE: A fast and effective stochastic algorithm for estimating maximum-likelihood phylogenies. Molecular Biology and Evolution. 2015;32(1):268−274. doi:10.1093/molbev/msu300. DOI: https://doi.org/10.1093/molbev/msu300
Rambaut, A. Figtree 1.4.4. http://tree.bio.ed.ac.uk/software/figtree/ (accessed on 31 July 2020).
Cheadle C, Vawter MP, Freed WJ, Becker KG. Analysis of microarray data using z score transformation. The Journal of Molecular Diagnostics. 2003;5(2):73−81. doi:10.1016/S1525-1578(10)60455-2. DOI: https://doi.org/10.1016/S1525-1578(10)60455-2
Wurmbach E, Yuen T, Sealfon SC. Focused microarray analysis. Methods. 2003;31(4):306−316. doi:10.1016/S1046-2023(03)00161-0. DOI: https://doi.org/10.1016/S1046-2023(03)00161-0
Cvilink V, Lamka J, Skálová L. Xenobiotic metabolizing enzymes and metabolism of anthelminthics in helminths. Drug Metabolism Reviews. 2009;41(1):8−26. doi: 10.1080/03602530802602880. DOI: https://doi.org/10.1080/03602530802602880
McColl ER, Vassileva V, Piquette-Miller M. Drug Transporters: Efflux. In: Comprehensive Pharmacology. Amsterdam, Netherlands: Elsevier; 2022. pp. 608−626. doi:10.1016/B978-0-12-820472-6.00054-2. DOI: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-820472-6.00054-2
Sepúlveda–Crespo D, Reguera RM, Rojo–Vázquez F, Balaña–Fouce R, Martínez–Valladares M. Drug discovery technologies: Caenorhabditis elegans as a model for anthelmintic therapeutics. Medicinal Research Reviews. 2020;40(5):1715−1753. doi:10.1002/med.21668. DOI: https://doi.org/10.1002/med.21668
Kruh GD, Belinsky MG. The MRP family of drug efflux pumps. Oncogene. 2003;22(47):7537−7552. doi:10.1038/sj.onc.1206953. DOI: https://doi.org/10.1038/sj.onc.1206953
Daood MJ, Ahdab-Barmada M, Watchko JF. Comparison of multidrug resistance protein-1 (MRP-1) and P-glycoprotein (PGP) expression in the developing human central nervous system: cellular and tissue localization. Pediatric Research. 2004;56(4):673−673. doi:10.1203/00006450-200410000-00062. DOI: https://doi.org/10.1203/00006450-200410000-00062
Kerboeuf D. P-glycoprotein in helminths: function and perspectives for anthelmintic treatment and reversal of resistance. International Journal of Antimicrobial Agents. 2003;22(3):332−346. doi:10.1016/S0924-8579(03)00221-8. DOI: https://doi.org/10.1016/S0924-8579(03)00221-8
Gerhard AP, Krücken J, Heitlinger E, et al. The P-glycoprotein repertoire of the equine parasitic nematode Parascaris univalens. Scientific Reports. 2020;10(1):13586. doi:10.1038/s41598-020-70529-6. DOI: https://doi.org/10.1038/s41598-020-70529-6
Martin F, Dube F, Karlsson Lindsjö O, et al. Transcriptional responses in Parascaris univalens after in vitro exposure to ivermectin, pyrantel citrate and thiabendazole. Parasites Vectors. 2020;13(1):342. doi:10.1186/s13071-020-04212-0. DOI: https://doi.org/10.1186/s13071-020-04212-0
Williamson SM, Storey B, Howell S, Harper KM, Kaplan RM, Wolstenholme AJ. Candidate anthelmintic resistance-associated gene expression and sequence polymorphisms in a triple-resistant field isolate of Haemonchus contortus. Molecular and Biochemical Parasitology. 2011;180(2):99−105. doi:10.1016/j.molbiopara.2011.09.003. DOI: https://doi.org/10.1016/j.molbiopara.2011.09.003
Kaur J, Dey CS. Putative P-glycoprotein expression in arsenite-resistant Leishmania donovani down-regulated by verapamil. Biochemical and Biophysical Research Communications. 2000;271(3):615−619. doi:10.1006/bbrc.2000.2680. DOI: https://doi.org/10.1006/bbrc.2000.2680
Wartenberg M, Ling FC, Schallenberg M, et al. Down-regulation of Intrinsic P-glycoprotein expression in multicellular prostate tumor spheroids by reactive oxygen species. Journal of Biological Chemistry. 2001;276(20):17420−17428. doi:10.1074/jbc.M100141200. DOI: https://doi.org/10.1074/jbc.M100141200
Russel F, Koenderink J, Masereeuw R. Multidrug resistance protein 4 (MRP4/ ABCC4): a versatile efflux transporter for drugs and signalling molecules. Trends in Pharmacological Sciences. 2008;29(4):200−207. doi:10.1016/j.tips.2008.01.006. DOI: https://doi.org/10.1016/j.tips.2008.01.006
Yan R, Urdaneta-Marquez L, Keller K, James CE, Davey MW, Prichard RK. The role of several ABC transporter genes in ivermectin resistance in Caenorhabditis elegans. Veterinary Parasitology. 2012;190(3−4):519−529. doi:10.1016/j.vetpar.2012.06.038. DOI: https://doi.org/10.1016/j.vetpar.2012.06.038
Raza A, Bagnall NH, Jabbar A, Kopp SR, Kotze AC. Increased expression of ATP binding cassette transporter genes following exposure of Haemonchus contortus larvae to a high concentration of monepantel in vitro. Parasites Vectors. 2016;9(1). Art no 522. doi:10.1186/s13071-016-1806-9. DOI: https://doi.org/10.1186/s13071-016-1806-9
Raza A, Kopp SR, Bagnall NH, Jabbar A, Kotze AC. Effects of in vitro exposure to ivermectin and levamisole on the expression patterns of ABC transporters in Haemonchus contortus larvae. International Journal for Parasitology: Drugs and Drug Resistance. 2016;6(2):103−115. doi:10.1016/j.ijpddr.2016.03.001. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijpddr.2016.03.001
James CE, Hudson AL, Davey MW. Drug resistance mechanisms in helminths: is it survival of the fittest? Trends in Parasitology. 2009;25(7):328−335. doi:10.1016/j.pt.2009.04.004. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pt.2009.04.004
License

Veterinaria México OA por Facultad de Medicina Veterinaria y Zootecnia de la Universidad Nacional Autónoma de México se distribuye bajo una Licencia Creative Commons Atribución 4.0 Internacional.
Basada en una obra en http://www.revistas.unam.mx
- Todos los artículos en Veterinaria México OA se publican bajo una licencia de Creative Commons Reconocimiento 4.0 Unported (CC-BY 4.0). Con esta licencia, los autores retienen el derecho de autor, pero permiten a cualquier usuario compartir, copiar, distribuir, transmitir, adaptar y hacer uso comercial de la obra sin necesidad de proporcionar un permiso adicional, siempre y cuando se otorgue el debido reconocimiento al autor o fuente original.
- Al utilizar esta licencia, los artículos en Veterinaria México OA cubren o exceden todos los requisitos fundacionales e institucionales para ser considerados de Acceso Abierto.
- Los autores no pueden utilizar material protegido por derechos de autor en su artículo a menos que ese material esté también disponible bajo una licencia igualmente generosa.

